محاسبه‌گر نسبت دور کمر به قد
نسبت دور کمر به قد (WHtR) چیست؟
نسبت دور کمر به قد یا WHtR (Waist-to-Height Ratio)، شاخصی برای ارزیابی میزان چربی انباشته‌شده در ناحیهٔ شکم است. برخلاف BMI، این شاخص به‌طور غیرمستقیم به ارزیابی چربی احشایی کمک می‌کند؛ چربی‌ای که در اطراف اندامهای داخلی تجمع می‌یابد و با افزایش ریسک بیماریهای قلبی و دیابت ارتباط دارد.
فرمول محاسبه و روش محاسبه
هر دو مقدار باید با واحد یکسانی اندازهگیری شوند؛ ترجیحاً از سانتی‌متر استفاده کنید. عدد به‌دست‌آمده بدون واحد است. برای مثال، فردی با قد ۱۷۵ سانتی‌متر و دور کمر ۸۴ سانتی‌متر، نسبت ۰٫۴۸ را به‌دست می‌آورد که در محدودهٔ مطلوب قرار دارد.
جدول تفسیر نسبت دور کمر به قد
| محدودهٔ نسبت | دسته‌بندی | تفسیر و ریسک سلامتی |
|---|---|---|
| کمتر از ۰٫۴ | کمتر از محدودهٔ مطلوب | ممکن است نشاندهندهٔ کمبود تودهٔ عضلانی یا لاغری بیش‌ازحد باشد |
| ۰٫۴ تا ۰٫۴۹ | محدودهٔ مطلوب | ریسک متابولیک کمتر و وضعیت مطلوب |
| ۰٫۵ تا ۰٫۵۹ | ریسک افزایشیافته | افزایش احتمال فشار خون و مقاومت به انسولین |
| ۰٫۶ و بیشتر | ریسک بالا | افزایش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی |
راهنمای گام‌به‌گام اندازهگیری دقیق دور کمر
- زمان اندازهگیری: برای ثبت نتیجه‌ای باثبات‌تر، هر بار اندازهگیری را در شرایط مشابه انجام دهید.
- وضعیت بدن: صاف بایستید، وزن خود را روی هر دو پا تقسیم کنید و شکم را داخل ندهید.
- محل قرارگیری متر: میانهٔ فاصلهٔ پایینترین دنده تا بالای استخوان لگن را پیدا کنید و متر را از آن نقطه عبور دهید.
- ثبت اندازه: متر را موازی با زمین نگه دارید و عدد را در پایان یک بازدم معمولی بخوانید.
پرسش‌های متداول
نسبت دور کمر به قد (WHtR) مطلوب چقدر است؟
آستانهٔ استاندارد و پذیرفتهشده، ۰٫۵ است؛ یعنی دور کمر شما باید کمتر از نصف قدتان باشد. نسبت ۰٫۴ تا ۰٫۴۹ در محدودهٔ مطلوب قرار دارد؛ نسبت ۰٫۵ تا ۰٫۵۹ نشاندهندهٔ ریسک افزایشیافته است و نسبت ۰٫۶ یا بیشتر، ریسک بالای ابتلا به بیماریهای قلبی و دیابت نوع ۲ را نشان میدهد.
چرا WHtR از شاخص تودهٔ بدنی (BMI) دقیقتر است؟
شاخص BMI وزن کلی بدن را نسبت به قد میسنجد و محل تجمع چربی را نشان نمیدهد. در مقابل، نسبت دور کمر به قد (WHtR) با چربی احشایی ــ چربی اطراف اندامهای داخلی و در ناحیهٔ شکم ــ ارتباط دارد و میتواند شاخص بهتری برای ارزیابی ریسکهای متابولیک باشد.
دور کمر را دقیقاً چگونه اندازه بگیریم؟
صاف بایستید، پاها را کنار هم قرار دهید و اندازهگیری را در پایان یک بازدم معمولی انجام دهید. محل اندازهگیری، میانهٔ فاصلهٔ پایینترین دندهٔ قابل لمس تا بالای استخوان لگن (ستیغ خاصره) است. متر باید افقی و موازی با زمین قرار بگیرد.
آیا آستانهٔ ۰٫۵ برای همهٔ افراد یکسان است؟
یکی از مزایای WHtR این است که آستانهٔ ۰٫۵ معمولاً برای زنان و مردان بزرگسال به‌کار می‌رود. بااین‌حال، تفسیر این شاخص ممکن است برای کودکان، نوجوانان و برخی گروه‌های خاص متفاوت باشد.
سلب مسئولیت: این ابزار صرفاً برای آموزش و ارزیابی اولیه است و جایگزین تشخیص یا مشاورهٔ تخصصی پزشکی نیست.